ABD’den İran baskısında Türkiye vurgusu: Uçuş ve bankacılıkta yeni adımlar
ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskı kampanyasında Türkiye’nin attığı adımlar Washington tarafından örnek gösterildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Türkiye’nin İran’a yönelik havacılık ve bankacılık alanındaki kısıtlamalarını, İran’ı ekonomik olarak izole etme politikasının sonuçları arasında gösterdi.
ABD’nin İran’a yönelik baskısı, hava ulaşımı ve finans sektöründe yeni adımlarla genişliyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Türkiye, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri ve İngiltere’nin İran’a yönelik kısıtlamalar konusunda attığı adımları överken, özellikle Türkiye’nin uygulamalarına dikkat çekti.
ABD’nin yaptırım baskısının ardından İran merkezli Mahan Air, Türk havacılık makamlarının talebi üzerine 21 Eylül’den itibaren Türkiye uçuşlarını askıya aldı. Aynı dönemde İran havayolu şirketlerinin bölgedeki farklı noktalara uçuşlarında da iptaller yaşandı.
Bessent, 26 Eylül’de yaptığı açıklamada Türkiye ve Umman’ın Mahan Air uçuşlarını durdurduğunu belirterek, bu ülkelerin ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskı kampanyasına katkı sağladığını söyledi.
Baskının ikinci önemli ayağını finans sektörü oluşturdu. BDDK, 18 Eylül tarihli kararla İran merkezli Bank Mellat’ın İstanbul’daki Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet iznini kaldırdı. Kararda, bankanın faaliyetlerinin mevduat sahiplerinin hakları ile mali sistemin güven ve istikrarı açısından risk oluşturabileceği gerekçesi yer aldı.
ABD Hazine Bakanlığı ise 4 Eylül’de Türkiye merkezli Golden Global Yatırım Bankası ve bağlı kuruluşlarına yaptırım uyguladı. Washington, bankanın İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü ile bağlantılı işlemlerde rol oynadığını ve İran’ın uluslararası finans sistemine erişimine aracılık ettiğini öne sürdü.
Bessent, Washington’ın farklı ülkelerle temas kurarak İran’ın finans ve havacılık bağlantılarının sınırlandırılmasını istediğini belirtti. ABD Hazine Bakanlığı, yürüttüğü operasyonu “Operation Economic Outcast” olarak adlandırırken, İran’ın gelir kaynaklarını ve yaptırımları aşmak için kullandığı finansal ağları hedef aldığını açıkladı.
Washington’ın baskısı yalnızca Türkiye ile sınırlı değil. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ın Bank Melli şubeleriyle İran arasındaki bazı işlemleri durdururken, İran havayollarının uçuşlarına da kısıtlamalar getirildi. Bölgedeki bazı ülkelerde İran uçuşlarının iptal edilmesi, Tahran’ın uluslararası hava ulaşım ağını da daraltıyor.
Gelişmeler, Ankara’nın İran’la ticari ve diplomatik ilişkilerini sürdürürken, ABD’nin yaptırım politikasının bazı unsurlarını uygulamaya başladığını gösteriyor. Ancak Türk makamları Bank Mellat kararında ABD yaptırımlarını doğrudan gerekçe olarak göstermedi; BDDK kararında mali sistemin güven ve istikrarına ilişkin yasal düzenlemelere atıf yapıldı.
ABD’nin baskı kampanyasının önümüzdeki dönemde İran’ın bankacılık, havacılık ve enerji gelirlerine yönelik yeni kısıtlamalarla genişleyip genişlemeyeceği yakından izleniyor.
