Trump: ‘İran ile müzakereler sürüyor, savaş kazanıldı’
ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşını kazandıklarını söyledi.
Beyaz Saray’da basına açıklamalarda bulunan Trump,İran ile olası bir barış anlaşması konusunda ne kadar umutlu olduğu sorusuna, “Savaş kazanıldı” diyerek yanıt verdi.
Trump, 23 Mart’ta İran ile müzakerelere başladıklarını açıklamıştı ancak bu iddia İran tarafından yalanlanmıştı.
Trump, konuşması esnasında devam ettiğini söylediği müzakerelere, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun katıldığını belirtti.
Müzakerelerle ilgili, “Doğru insanlarla konuşuyoruz ve anlaşma yapmaya çok istekliler” dedi.
ABD Başkanı görüşmelerde İranlı müzakerecilerin ABD’ye petrol ve doğalgazla ilgili “çok önemli bir ödül” verdiğini iddia etti.
Bu ödülün Hürmüz Boğazı’yla ilgili olduğunu belirtti ancak ayrıntı vermedi.
Bunun kendisine “doğru insanlarla muhatap olduklarını” gösterdiğini de belirtti.
Konuşmasında, ABD-İsrail saldırılarının İran’da “rejim değişikliğine” yol açtığını söyledi ve “Kimseye güvenmiyorum” diyerek uyarıda bulundu.
Trump’ın konuşması öncesinde birçok İngilizce yayın Pentagon’un binlerce ABD askerini İran’a göndermeye yönelik bir emir verme aşamasına geldiğini bildirdi.
BBC’nin bu konudaki sorusuna yanıt veren Beyaz Saray sözcüsü, askeri konuşlandırılmaya dair tüm duyuruların savunma bakanlığı tarafından yapılacağını belirtti.
ABD ve İran arasında müzakere olasılığına ilişkin başkentlerden çelişkili açıklamalar gelirken, karşılıklı saldırılar da devam etti.
İsrail, hava kuvvetlerinin 24 Mart Salı gecesi Tahran’daki “rejim altyapısına” yönelik “geniş çaplı hava saldırıları” düzenlediğini açıkladı. Kentten patlama sesleri geldiği belirtildi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Pazartesi gecesi ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi yaptığını, İsrail’in İran ve Lübnan’a yönelik saldırılarına devam edeceğini söyledi.
Netanyahu, X’te paylaştığı mesajda “Füze programını ve nükleer programı çökertiyoruz” dedi ve “Her senaryoda hayati çıkarlarımızı koruyacağız” diye ekledi.
Trump, Pazartesi günü erken saatlerde, Tahran ile “verimli” görüşmeler yapıldığını ve ABD’nin İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları beş gün süreyle askıya alacağını açıklamıştı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) aynı günün akşamı yaptığı açıklamada, Amerika’nın “hassas mühimmatlarla İran’ın askeri hedeflerine agresif bir şekilde saldırmaya” devam ettiğini belirtti.
Çin devlet medyasının aktardığına göre, İran “sadece geçici değil, kapsamlı bir ateşkesin sağlanması konusundaki kararlılığını” vurguladı.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi 24 Mart’ta İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile görüştü.
Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın açık olduğunu ve gemilerin buradan güvenli bir şekilde geçebileceğini söyledi; “ancak şu anda savaş halinde olan ülkeler bu kapsamda değerlendirilmiyor” diye ekledi.
Yi de “Konuşmak her zaman savaşmaktan daha iyidir” dedi ve tüm tarafları “barış için her fırsatı değerlendirmeye ve barış sürecini bir an önce başlatmaya” çağırdı.
İsrail, güney Lübnan’ın büyük kısmını ‘kontrol altına alacak’
İsrail Savunma Bakanı İsrail Katz, İsrail birliklerinin Hizbullah’a karşı yürüttükleri operasyon kapsamında Lübnan’ın güneyindeki geniş bir bölgeyi kontrol altına alacaklarını söyledi.
Katz, birliklerin Lübnan-İsrail sınırından yaklaşık 30 km uzaklıktaki Litani Nehri’ne kadar uzanan bir güvenlik bölgesi oluşturacağını ve kuzey İsrail güvenli hale gelene kadar yerinden edilmiş bölge sakinlerinin geri dönmelerine izin verilmeyeceğini belirtti.
Katz, “Hizbullah’ın terör eylemleri ve silah transferi için kullandığı” beş köprünün havaya uçurulduğunu söyledi.
Hizbullah, İsrail’in Güney Lübnan’ı işgalinin ülke için varoluşsal bir tehdit olduğunu belirtti.
İran destekli Hizbullah, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in İsrail saldırılarında öldürülmesine ve Kasım 2024’teki ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail’in Lübnan’a sık sık düzenlediği saldırılara misilleme olarak kuzey İsrail’e roket fırlattı.
Lübnan cumhurbaşkanlığı, İsrail güney Lübnan’daki işgaline son verme çağrılarına yanıt vermiş olsaydı savaşın önlenebileceğini söyledi. Lübnan Ulusal Haber Ajansı da Çarşamba günü ülkenin güneyindeki Sayda’da düzenlenen saldırıda altı kişinin öldüğünü duyurdu.
Lübnan’da başkent Beyrut’a yönelik İsrail saldırıları da sürdü. Kıyıdaki tarihi Sur kenti de salı günü saldırılara hedef oldu.
Bahreyn ise İran’ın saldırısı sonucu çıkan bir yangının kontrol altına alındığını açıkladı.
Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü 24 Mart’ta yaptığı açıklamada, İran’ın son beş gündür Katar’a yönelik bir saldırıda bulunmadığını, ancak “hala fırtınanın merkezinde olduklarını” söyledi.
İran, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından bu ülkelerin bölgedeki müttefiklerinin enerji tesislerini, askeri üslerini ve diplomatik temsilciliklerini hedef alan saldırılar düzenledi.
Savunma yetkilileri, İngiltere ile Fransa’nın “koşullar elverdiğinde” Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamak için bir koalisyon oluşturulmasına yardımcı olduğunu aktardı.
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan petrol taşıyan gemi trafiğini büyük ölçüde askıya alması nedeniyle petrol fiyatları tırmandı.
(BBC Türkçe)
