Modern Kürtçe Alfabenin Öncüsü Mehmet Emin Bozarslan Vefat Etti
Kürt dili, edebiyatı ve tarihi üzerine çalışmalarıyla bir kuşağın uyanışına öncülük eden yazar, dilbilimci ve çevirmen Mehmet Emin Bozarslan, 45 yıldır sürgünde yaşadığı İsveç’in Uppsala kentinde 90 yaşında hayatını kaybetti.
Modern Kürtçe alfabenin öncülerinden, duayen aydın Mehmet Emin Bozarslan’ın vefat haberini ailesi adına Aycan Şermin Bozarslan duyurdu. Bozarslan’ın vasiyeti üzerine defin töreni aile arasında gerçekleştirildi. Kürt entelektüel dünyası, dil ve kültür alanında silinmez izler bırakan büyük bir ismin yasını tutuyor.
Medreseden modern aydınlanmaya uzanan bir ömür
1934 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesinde doğan Mehmet Emin Bozarslan, geleneksel medrese eğitimi aldı. Türkçeyi ve okuma-yazmayı kendi çabasıyla öğrenen Bozarslan, dışarıdan girdiği sınavlarla 1956 yılında müftü oldu.
Kürt kimliği, dili ve bölgenin toplumsal sorunları üzerine kaleme aldığı eleştirel eserler nedeniyle devlet bürokrasisiyle çatıştı; müftülük görevinden iki kez uzaklaştırıldı.
Bozarslan, 1968’de yayımladığı “Kürtçe Alfabe (Alfabê)” ile Türkiye’de Latin harfleriyle basılan ilk Kürtçe alfabeye imza attı. Eser yayımlandığı gün toplatıldı; Bozarslan “bölücülük” suçlamasıyla tutuklandı.
1971 muhtırasının ardından yeniden cezaevine konulan yazar, 1974’e kadar hapiste kaldı. Artan baskılar nedeniyle 1979 yılında İsveç’e iltica etti ve yaşamının geri kalanını sürgünde geçirdi.
Bozarslan, sürgünde kurduğu Deng Yayınevi aracılığıyla Kürt edebiyatının temel eserlerini modern harflere aktararak yok olmaktan kurtardı. Ardında 50’den fazla eser bıraktı.
Öne çıkan çalışmaları arasında; Alfabê (1968), Kürtçe-Türkçe Sözlük (1978), Doğu’nun Sorunları (1966), İslamiyet Açısından Şeyhlik-Ağalık (1964) ve Hilafet ve Ümmetçilik Sorunu (1967) yer aldı.
Ahmed-i Hani’nin Mem û Zîn’ini Türkçeye kazandırdı; Şerefname’yi çevirdi. Jîn Dergisi ve Kurdistan Gazetesi gibi Osmanlı döneminin ilk Kürtçe yayınlarını Arap harflerinden Latin harflerine aktararak beş cilt halinde yayımladı. Çocuk edebiyatı, masallar, fıkralar ve folklor alanında da çok sayıda eser verdi.
Uppsala’da hayata veda eden Mehmet Emin Bozarslan, ömrünü adadığı Kürt dilinin ve halkının kültürel hafızasını modern dünyaya taşıyan bir “kültür devrimcisi” olarak anılacak.
Ailesi, taziyelerin 11 Şubat günü 13.00–16.00 saatleri arasında İsveç’in Uppsala kentindeki Stabby prästgård (Staby backe 1) adresinde kabul edileceğini bildirdi.
