İranlı Kürt Örgütlerden Tahran’a Karşı İttifak
İran’da faaliyet gösteren ve Irak’ta sürgünde bulunan beş Kürt örgütü, Tahran’daki yönetime karşı ortak bir siyasi ittifak kurduklarını açıkladı. “İran Kürdistanı Siyasi Güçleri Koalisyonu” adıyla ilan edilen oluşum, 22 Şubat Pazar günü kamuoyuna duyuruldu.
Koalisyonda Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Emekçiler Topluluğu (Komala) ve İran Kürdistanı Mücadele Örgütü (Sazman-ı Xebat) yer alıyor.
Türkiye ve İran’ın “terör örgütleri” listesinde bulunan PJAK’ın, PKK’nın İran kolu olduğu savunulurken; örgüt bu iddiayı reddediyor ve PKK ile organik bağlarının olmadığını öne sürüyor.
Beş örgütün liderleri tarafından yayımlanan ortak bildiride, ittifakın amacı “İslam Cumhuriyeti rejiminin meşruiyetini yitirdiği ancak iktidarda kalmayı sürdürdüğü mevcut siyasi tabloda Kürtlerin ortak iradesini ortaya koymak” olarak ifade edildi. Açıklamada, temel hedeflerin “İran İslam Cumhuriyeti’nin devrilmesi” ve “Kürtlerin kendi kaderini tayin hakkı” olduğu vurgulandı.
Koalisyon, İran’daki hükümet karşıtı protestolara destek verirken, Kürt partileri, sivil toplum kuruluşları ve muhalif gruplar arasında “ortak ve koordineli siyasi ve saha çalışmaları” yürütülmesi çağrısında bulundu.
Koalisyona Eleştiri: “Net Bir Yol Haritası Yok”
Bazı büyük İranlı Kürt partileri ise koalisyona katılmadıklarını açıkladı. Bunlar arasında yer alan İran Kürdistanı Komala Partisi’nin lideri Abdullah Mohtadi, X hesabından yaptığı açıklamada, ittifakı “net bir yol haritası ve işleyen idari mekanizmaların bulunmaması” gerekçesiyle eleştirdi. Mohtadi, buna rağmen girişime kapıyı tamamen kapatmadıklarını ve iş birliğine açık olduklarını belirtti.
İran basını da koalisyona sert tepki gösterdi. Muhafazakâr çizgideki Vatan-e Emrooz gazetesi, ittifakı “ABD-İsrail kaynaklı bir istikrarsızlaştırma projesi” olarak nitelendirdi.
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) de koalisyona mesafeli yaklaştı. IKBY İçişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Kürdistan Bölgesi’nin herhangi bir komşu ülkeye karşı kullanılmasına izin verilmeyeceği” vurgulandı.
İran’da Aralık ayı sonunda ekonomik koşullara tepki olarak başlayan protestolar kısa sürede ülke geneline yayılmış, güvenlik güçlerinin müdahalesi sırasında binlerce kişi hayatını kaybetmişti. Sürgündeki Kürt örgütler, bu süreçte genel grev çağrıları yapmıştı.
Tahran yönetimi, 2022 yılında Kuzey Irak’ta bulunan Kürt gruplara yönelik askeri operasyonlar düzenlemiş; Mahsa Amini’nin ölümü sonrası başlayan protestoların bu örgütler tarafından kışkırtıldığını öne sürmüştü.
Yaklaşık 90 milyon nüfusa sahip İran’da Kürtlerin oranının yüzde 10 civarında olduğu, nüfusun ağırlıklı olarak Irak sınırındaki batı eyaletlerinde yaşadığı tahmin ediliyor.
