ABD Başkanı Trump’ın İran’a verdiği süre doldu, Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukası başladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan saat TSİ 17.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatılacağını duyurmuştu. İran, bu durumu ‘korsanlık’ olarak niteledi.
ABD ve İran heyetlerinin müzakere amacıyla gittikleri İslamabad’dan sonuç alamadan dönmesi, ateşkesin ikinci haftasında Orta Doğu’daki gerilimi yeniden tırmandırdı. Bölgedeki tansiyon, alınan abluka kararıyla birlikte bir kez daha yükseldi.
ABD’nin İran kıyıları ve Hürmüz Boğazı çevresinde deniz ablukası uygulamaya başladığı bildirildi. Buna göre ABD, Hürmüz bölgesine giriş ve çıkış yapan tüm gemileri kontrol edecek. İlk olası sıcak temasın ne zaman yaşanabileceği ise şu an için belirsizliğini koruyor.
Abluka sonrası Trump’tan ilk mesaj: İran gemisi yaklaşırsa vururuz
Trump, Truth Social hesabından yayımladığı mesajda şu ifadelere yer verdi;
İran Donanması, tamamen yok edilmiş halde deniz dibinde yatıyor – 158 gemi. Vurmadıklarımız ise, onların “hızlı saldırı gemileri” dedikleri az sayıdaki gemiler; çünkü bunları bir tehdit olarak görmedik. Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, teknelerdeki uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız aynı öldürme sistemi kullanılarak derhal imha edilecekler. Bu hızlı ve acımasız olacak. Okyanus veya deniz yoluyla ABD’ye gelen uyuşturucuların yüzde 98,2’si durdurulmuştur! Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederiz.
ABD ordusu gemilere el koyabilecek
ABD ordusunun denizcilere gönderdiği bilgi notuna göre abluka Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın doğusundaki Arap Denizi’nde uygulanacak. Bu uygulama tüm gemi trafiğini kapsayacak.
Abluka altındaki bölgeye izinsiz giren veya çıkan herhangi bir gemi, durdurulabilecek ve gemiye el konulabilecek. İran dışındaki destinasyonlara yapılan geçişler engellenmeyecek.
İnsani yardımlar için ise özel bir uygulama
Gıda, tıbbi malzeme ve temel ihtiyaçları içeren insani yardımlar için ise özel bir uygulama öngörüldü. Bu kapsamda yapılacak sevkiyatların, detaylı denetimlerden geçmesi şartıyla abluka bölgesinden geçişine izin verileceği kaydedildi.
UKMTO: Kısıtlamalar kıyı şeridi, limanlar ve altyapıyı kapsıyor
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), ABD’nin ablukasına ilişkin bir uyarı notu yayınladı. Yayınlanan uyarı notunda, bugün Türkiye saatiyle 17.00 itibarıyla, İran limanlarını ve kıyı bölgelerini kapsayan deniz erişim kısıtlamalarının yürürlüğe girdiğine ilişkin bildirim aldıkları belirtildi.
Bu kısıtlamaların Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın doğusundaki Arap Denizi boyunca uzanan noktaları da içerdiği kaydedilen açıklamada, “Söz konusu erişim kısıtlamaları, bayrağı ne olursa olsun İran limanları, petrol terminalleri veya kıyı tesisleriyle bağlantılı faaliyetlerde bulunan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin uygulanmaktadır.” denildi.
Notta, mevcut bilgilere dayanarak şu değerlendirme yapıldı:
“Kısıtlamalar, İran’ın tüm kıyı şeridini, limanları ve enerji altyapısını kapsayacak şekilde uygulanmaktadır. Hürmüz Boğazı’ndan İran dışındaki varış noktalarına yönelik geçişlerin bu tedbirlerden doğrudan etkilenmediği bildirilmektedir. Ancak geçiş sırasında gemiler askeri varlık, yönlendirilmiş iletişimler veya ziyaret hakkı prosedürleriyle karşılaşabilir. Halihazırda İran limanlarında bulunan tarafsız gemilere limanlardan ayrılmaları için sınırlı bir süre tanınmıştır.”
“Ateşkes ihlali sayılır”
Öte yandan Devrim Muhafızlar yanlış bir hamlede Hürmüz’ün ölümcül bir girdaba gireceğini duyurmuştu. İran’dan yapılan açıklamada ateşkes ihlali sayılacağı belirtildi ve Hürmüz’deki hazırlığın sürekli arttığı kaydedildi.
“Diğer kartlarımızı ortaya koyarız”
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, bugün yaptığı açıklamada ablukayı savaş olarak sayacaklarını karşılık vereceklerini belirtirken, “Ayrıca biz de henüz oyuna sokmadığımız diğer kartlarımızı ortaya koyabiliriz” dedi, abluka girişiminin durumu daha karmaşık hale getireceğini ve piyasalardaki dalgalanmaların şiddetleneceğini belirtti.
Abluka başlamadan önce iki tanker çıkış yaptı
İran bağlantılı “Aurora” ve “New Future” adlı iki petrol tankeri, abluka yürürlüğe girmeden hemen önce boğazdan ayrılmayı başardı. Öte yandan İran devlet medyasında yer alan bir habere göre İranlı askeri bir sözcü, uluslararası sulardaki gemilere yönelik her türlü ABD kısıtlamasının yasa dışı olduğunu ve “korsanlık” anlamına geldiğini savundu. İranlı sözcü, “İran limanları tehdit edilirse, ne Körfez’de ne de Umman Denizi’ndeki limanlar güvende kalır” dedi.
ABD uçaklarından bölgede yoğun hareketlilik
İran ve ABD müzakerelerinin olumsuz sonuç vermesinin ardından bölgedeki ABD savaş uçağı hareketliliğinde, olağanüstü bir artış gözlendi. Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu C-17 Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturuyor.ABD Hava Kuvvetleri’nin en büyük nakliye uçağı “Lockheed C-5M Super Galaxy” ve Boeing tarafından üretilen stratejik nakliye uçağı “Boeing KC-46 Pegasus”lar da Avrupa hava sahasında gözlendi .Orta Doğu’daki nakliye uçaklarının oluşturduğu trafiğin müzakerelerin ardından yoğun şekilde arttığı görülürken, bölgeden ayrılan Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçaklarının da bulunduğu tespit edildi.
(Ekonomim)
