ABD, İran-İsrail savaşı petrol piyasalarını vurdu: Brent petrol 80 doları aştı

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyon ve bölgedeki güvenlik durumunun bozulması, küresel petrol piyasalarında sert yükselişe neden oldu. Haftanın ilk işlem gününde Brent petrolün varil fiyatı 80 dolar sınırını geçti.

Ortadoğu’da tırmanan savaşın ekonomik yansımaları, haftanın ilk piyasa açılışında derinden hissedildi.

Cuma günü saldırılar başlamadan önce 72,87 dolardan işlem gören Brent petrol, Pazartesi sabahı Asya piyasalarında 80 doların üzerine fırladı; ardından bir miktar geri çekilerek 79 dolar seviyelerinde dengelendi.

Artan askeri gerilim, dünya petrol trafiğinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde ciddi bir risk oluşturuyor.

Sahadan gelen bilgilere göre, bazı Çin ve İran bandıralı gemiler geçişe devam etse de, dünyanın önde gelen birçok lojistik ve petrol şirketi bölgedeki sevkiyatlarını süresiz olarak durdurma kararı aldı.

Kpler Ortadoğu Araştırmaları Başkanı Amine Bekir, piyasalardaki durumu şu sözlerle değerlendirdi:

“Deniz taşımacılığında sigorta maliyetleri hayal edilemez bir düzeye yükseldi. Petrol fiyatlarının kısa sürede 90 dolara ulaşması artık güçlü bir ihtimal.”

Rystad Energy analisti Jorge Leon ise Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapanması durumunda küresel piyasalardan günlük 8 ila 10 milyon varil petrolün eksileceği uyarısında bulundu.

Kriz sadece petrolle sınırlı değil. Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatçılarından biri olan Katar’ın da çatışma bölgesinin odağında yer alması, gaz fiyatlarında da benzer bir sıçrama beklentisini artırdı.

Uzmanlar, bu durumun küresel ölçekte bir enflasyon dalgasına ve ekonomik durgunluğa (resesyon) yol açabileceğine dikkat çekiyor.

Paris merkezli ekonomist Eric Dor, “Bu durum sadece üç gün sürerse riskler kontrol edilebilir, ancak çatışma uzarsa dünya ekonomisi büyük bir gerileme ile karşı karşıya kalacaktır” dedi.

Asya ve Avrupa borsalarında ise sektörler bazında ayrışmalar yaşanıyor. Savunma ve silah sanayii devlerinin hisselerinde artış gözlemlenirken; havacılık, deniz taşımacılığı ve turizm sektörleri savaşın ilk ekonomik kurbanları olarak büyük değer kaybı yaşıyor.

Enerji koridorlarındaki belirsizlik sürerken, yatırımcılar “güvenli liman” olarak gördükleri altın ve diğer emtialara sığınmaya devam ediyor.