Neçirvan Barzani’den Irak’a silah uyarısı: “Silahlı gruplar tasfiye edilmezse izolasyon gelir”

Irak Kürt Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani, Irak’taki silahlı grupların silahlarını devlet otoritesine bırakması gerektiğini belirterek, sorunun çözülmemesi halinde Irak’ın bölgesel ve uluslararası düzeyde ciddi bir izolasyonla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Barzani, İran’ın da Bağdat’a bu konuda yardımcı olmaya hazır olduğunu söyledi.

Başkan Neçirvan Barzani, Irak’ın Al Sharqiya televizyonuna verdiği kapsamlı röportajda, ülkedeki silahlı grupların durumu, Bağdat-Erbil ilişkileri, İran ve ABD ile ilişkiler, Irak’ın ekonomik krizi ve Suriye’deki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Barzani, Irak’ta silahın yalnızca devletin kontrolünde olması gerektiğini vurgulayarak, silahlı grupların Irak’ın güvenliğine, ekonomisine ve bölgesel ilişkilerine zarar verdiğini söyledi.

“Silah sadece devletin elinde olmalı”

Heşdi Şabi ile diğer silahlı gruplar arasında hukuki açıdan ayrım bulunduğuna dikkat çeken Barzani, Heşdi Şabi’nin yasalarla kurulmuş resmi bir devlet kurumu olduğunu ve Irak’ın savunulmasında verdiği kayıplara saygı duyduklarını belirtti.

Ancak silahlı gruplar konusunda temel meselenin Irak’ın geleceği olduğunu ifade eden Barzani, “Irak’ın çıkarı, silahın yalnızca devletin elinde olmasını gerektiriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Barzani, bu grupların Irak’ın komşularını tehdit etmesinin ve bazı ülkelere yönelik insansız hava aracı saldırılarının Irak’ın çıkarlarıyla bağdaşmadığını söyledi.

“Irak uluslararası izolasyonla karşı karşıya kalabilir”

Irak’ın güvenlik sorunlarının yabancı yatırımları da olumsuz etkilediğini belirten Barzani, şirketlerin Irak’a yatırım yapmadan önce güvenlik durumunu sorguladığını ifade etti.

Barzani, silahlı gruplar sorununa çözüm bulunmaması halinde Irak’ın geleceği açısından ciddi sonuçlar doğabileceği uyarısında bulundu.

“Eğer Irak bu silahlı gruplar sorununu çözmezse, hem uluslararası hem de bölgesel bir izolasyona sürüklenecektir” diyen Barzani, Körfez ülkeleri başta olmak üzere birçok Arap ülkesinin Irak’a yatırım yapmak istediğini ancak mevcut güvenlik ortamının buna engel olduğunu söyledi.

“İran, Bağdat’a yardım etmeye hazır”

Barzani, Başbakan Ali Zeydi’nin talebi üzerine gerçekleştirdiği son İran ziyaretinde silahlı gruplar meselesini İranlı yetkililerle görüştüğünü açıkladı.

Tahran’daki görüşmelerde İranlı yetkililerin Bağdat’a yardımcı olmaya hazır olduklarını kendisine ilettiğini belirten Barzani, bu tutumun İran’ın resmi görüşü olup olmadığını özellikle sorduğunu söyledi.

Barzani, İranlı yetkililerin kendisine, “Başbakan Ali Zeydi’ye söyleyin, biz bu konuda kendisine yardımcı olmaya ve işbirliği yapmaya hazırız” mesajını verdiğini aktardı.

Bu mesajın kendisine iki kez iletildiğini belirten Barzani, söz konusu yetkililerin Irak dosyasından sorumlu üst düzey İranlı isimler olduğunu ifade etti.

“Öncelik çatışma değil, diyalog”

Silahlı grupların silah bırakmaya direnmesi halinde Irak hükümetinin harekete geçmesi yönündeki tartışmalara da değinen Barzani, önceliğin çatışma değil, diyalog olması gerektiğini söyledi.

Barzani, siyasi güçlerin Başbakan Zeydi’ye destek vermesi konusunda toplantıda büyük ölçüde fikir birliği bulunduğunu belirterek, silahlı gruplarla açık, net ve tavizsiz bir diyalog kurulması gerektiğini vurguladı.

Bazı grupların silah bırakmaya hazır olduğuna ilişkin işaretler bulunduğunu söyleyen Barzani, diğer gruplarla da Irak hükümetinin programı çerçevesinde derhal görüşmeler yapılması gerektiğini ifade etti.

“Erbil ve Bağdat aynı gemide”

Irak’ın bütünlüğüne vurgu yapan Barzani, “Hepimiz aynı gemideyiz” mesajı verdi.

Kürdistan Bölgesi’nin de Irak’ın bir parçası olduğunu belirten Barzani, Irak’ın herhangi bir bölgesinin yaşadığı krizin diğer bölgelerden bağımsız düşünülemeyeceğini söyledi.

Barzani, “Fao’dan Zaho’ya kadar Başbakan tüm Irak’ın başbakanıdır” diyerek, merkezi hükümetin ülkenin tamamında anayasal yetkilerini kullanması gerektiğini ifade etti.

Bağdat-Erbil ilişkileri: “Irak gerçekten federal mi?”

Bağdat ile Erbil arasındaki sorunların temelinde Irak’ın federal yapısının tam olarak uygulanmamasının bulunduğunu savunan Barzani, 2003 sonrası kurulan sistemin niteliğinin hâlâ netleşmediğini söyledi.

Irak Anayasası’nın federal sistemi öngördüğünü hatırlatan Barzani, Kürdistan Bölgesi’nin talebinin bağımsızlık değil, anayasal hakların uygulanması olduğunu belirtti.

Barzani, Bağdat ile Erbil arasındaki sorunların anayasal çerçevede ve diyalog yoluyla çözülmesi halinde Irak’ın siyasi ve ekonomik açıdan yeni bir aşamaya geçebileceğini söyledi.

Suriye mesajı: “Birleşik Suriye”

Suriye’deki gelişmelere de değinen Barzani, Şam yönetimi ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasındaki sorunların birleşik Suriye çerçevesinde çözülmesi gerektiğini ifade etti.

Suriye’deki Kürtlerin yanı sıra Nusayriler, Dürziler ve Hristiyanlar gibi farklı toplulukların haklarının yeni Suriye Anayasası’nda güvence altına alınması gerektiğini belirten Barzani, ancak Suriye’deki yönetim modelinin Suriyeliler tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Şengal Anlaşması uygulanmalı

Barzani, 2020 yılında Bağdat ile Erbil arasında imzalanan Şengal Anlaşması’nın da uygulanması çağrısında bulundu.

Şengal’deki yasadışı silahlı güçlerin bölgeden çıkarılması gerektiğini belirten Barzani, Ezidilerin güvenli biçimde kendi topraklarına dönebilmeleri için Bağdat ve Erbil’in birlikte çalışması gerektiğini ifade etti.

“Irak hiçbir eksenin parçası olmamalı”

Bölgedeki ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimlere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Barzani, Irak’ın herhangi bir siyasi eksene tamamen dahil olmaması gerektiğini söyledi.

Irak’ın hem ABD hem de İran’la ilişkilerini sürdürürken dengeli bir dış politika izlemesinin ülkenin çıkarına olduğunu belirten Barzani, “Irak’ın çıkarı hiçbir eksene dahil olmamaktır” dedi.

Barzani ayrıca Kürdistan Bölgesi’nin İran’a karşı kullanılmasına izin vermediklerini belirterek, Irak’ın hiçbir komşusu için tehdit kaynağı haline gelmemesi gerektiğini vurguladı.

Hürmüz Boğazı uyarısı

Irak’ın ekonomik durumunun ciddi bir baskı altında olduğunu belirten Barzani, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin ülke ekonomisi açısından büyük risk oluşturduğunu söyledi.

Irak’ın petrol ihracatının büyük ölçüde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiğine dikkat çeken Barzani, petrol ihracatının kesintiye uğramasının Irak’ın mali dengeleri üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Barzani, Irak’ın mevcut ekonomik sorunlarını aşabilmesi için siyasi güçlerin hükümetin ve Başbakan’ın arkasında durması gerektiğini ifade etti.

Barzani’nin açıklamalarının merkezinde ise Irak’ta silahın devlet otoritesi dışında kullanılmaması, ülkenin bölgesel çatışmalardan uzak tutulması ve Bağdat ile Erbil arasındaki sorunların anayasal çerçevede çözülmesi mesajları yer aldı.