Suça sürüklenen çocuk yasası TBMM’de kabul edildi:18 yaş altına ağırlaştırılmış cezalar geliyor

Suça sürüklenen çocuklara yönelik düzenlemeleri içeren Çocukları Koruma Kanunu Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin önemli değişiklikler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Düzenlemeyle bazı ağır suçlarda 15-18 yaş grubundaki çocuklar için uygulanan yaş indiriminin kaldırılmasının önü açılırken, çocukların ceza infaz sistemi ve ailelerin sorumluluklarına ilişkin de yeni hükümler getirildi.

18 yaş altına müebbet hapis cezası uygulanabilecek

Düzenlemeye göre, suçun işlendiği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiler hakkında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla kadar, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.

Diğer hapis cezalarında ise üçte bir oranında indirim uygulanacak. Bu kapsamda her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.

Bazı ağır suçlarda yaş indirimi uygulanmayabilecek

Türk Ceza Kanunu’na eklenen hükümle, 15-18 yaş grubundaki çocuklar tarafından işlenen bazı ağır suçlarda yaş indiriminin uygulanmamasına imkan tanınıyor.

Kasten öldürme ile ağır sonuçlara yol açan kasten yaralama suçlarında; olayın özellikleri, kastın ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş biçimi ve kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınabilecek.

Bu değerlendirme sonucunda, belirli ağır suçları işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilecek.

12-15 yaş grubunda hakime takdir yetkisi

Düzenlemeyle 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından da önemli bir değişikliğe gidiliyor.

Hakime, gerekli şartların oluşması halinde çocuk hakkında bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda takdir yetkisi veriliyor.

Çocuklar önce kapalı ceza infaz kurumuna alınabilecek

İnfaz sisteminde de değişiklik yapılıyor. Çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan çocuk eğitim evlerinde infaz edilmesi yerine, infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması öngörülüyor.

Çocuğun iyi halli olduğunun tespit edilmesi halinde eğitim evlerine ayrılması mümkün olacak.

Ayrıca 12-18 yaş grubundaki çocuklar; cinsiyetleri, fiziksel gelişimleri ve işledikleri suçların türü dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının farklı bölümlerinde barındırılacak.

“Suça sürüklenen çocuk” ifadesi değişiyor

Çocuk Koruma Kanunu’ndaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi, “adli süreçteki çocuk” şeklinde değiştirilecek.

Hakkında kamu davası açılan çocukların durumu, gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.

Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için ise çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” uygulanabilecek.

15 yaş altındaki çocuklar için sosyal inceleme zorunlu

15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getiriliyor.

15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında savcı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde ise bunun gerekçesinin iddianamede veya kararda açıkça gösterilmesi gerekecek.

Çocuğun silaha ulaşmasına neden olan aileye hapis

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de ailelerin ateşli silahların muhafazasındaki sorumluluğu oldu.

Ateşli silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi nedeniyle silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, eylem daha ağır bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.

18 yaş altına bıçak satışı ve taşıması yasaklanıyor

Düzenlemeyle, ateşli silahlar kanunu kapsamında bulunmayan çeşitli kesici, delici veya bereleyici aletlerin amaç dışı taşınmasına ilişkin de yeni kurallar getiriliyor.

Bu tür bıçak ve aletlerin, yetkili satış yerleri dışında satılması ve sergilenmesi yasaklanacak.

Ayrıca söz konusu aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklanacak.

Kurallara uymayanlara 5 bin lira, kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.

“Amaç dışı bıçak taşıma” düzenlemesi 1 Aralık 2026’da yürürlüğe girecek.

Kabul edilen kanunla çocukların işlediği ağır suçlarda ceza sorumluluğunun yeniden şekillendirilmesi, çocukların adli süreçlerinin daha yakından takip edilmesi, ceza infaz sisteminde yeni bir kademelendirme oluşturulması ve ailelerin silahların çocukların erişimine karşı korunmasındaki sorumluluğunun artırılması hedefleniyor.