12. Yargı Paketi Resmi Gazete’de: IBAN düzenlemesi yürürlüğe girdi
Kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7589 sayılı Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme; icra ve iflas işlemlerinden idari yargıya, dolandırıcılık suçlarından hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasına, genetik verilerin saklanmasından hukuk yargılamalarındaki usullere kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.
Kanuna göre, tüm maliklerin taşınmazı miras yoluyla edindiği ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı durumlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesi amacıyla yapılacak ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek. İlk ihalede taşınmazın tahmini değeri üzerinden teklif verilecek, ihale bedelini süresi içinde yatırmayanlara ise teklif ettikleri bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanacak.
İdari yargıda da önemli değişikliklere gidildi. Konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek. Öğrencilerin not, sınıf geçme, yurt, kredi ve burs işlemleri ile kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine ilişkin davalar da tek hâkim tarafından görülebilecek. Ancak öğrencilerin okuldan uzaklaştırılması veya ilişiklerinin kesilmesine neden olan disiplin cezaları bu kapsam dışında bırakıldı.
Yeni düzenlemeyle tek hâkim tarafından görülen bazı davalarda Danıştay’a temyiz yolu da kapatıldı. Yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklar ile yalnızca vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin belirli kararlar temyiz edilemeyecek.
Dolandırıcılık suçlarına ilişkin düzenlemeyle, suça katılımı yalnızca banka hesabı, IBAN, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişilere verilecek cezalarda yarı oranında indirim uygulanabilecek. Kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu suçlardan hüküm giyen ve dosyaları kanun yolu incelemesinde bulunan bazı sanıkların dosyaları yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Ayrıca infaz aşamasındaki bazı hükümlüler, mağdurun zararını altı ay içinde tamamen gidermeleri halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
Ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elde edilen genetik verilerin saklanmasına ilişkin yeni esaslar da belirlendi. Kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek veriler, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararlarında silinecek. Mahkûmiyet halinde ise kesinleşen kararın ardından 20 yıl boyunca saklanacak ve sürenin sonunda imha edilecek. İlgili kişiler, verilerin saklanmasını gerektiren nedenlerin ortadan kalkması halinde silinmesini talep edebilecek.
Kanunla hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulaması yeniden düzenlenirken, işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri kötü muamele suçlarında artık HAGB kararı verilemeyecek. HAGB kararlarına karşı istinaf ve belirli şartlarda temyiz yolu açık olacak.
Kanuni faiz oranının belirlenmediği sözleşmelerde uygulanacak faiz oranı ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemlerine uyguladığı reeskont faiz oranının yüzde 80’i esas alınarak hesaplanacak. Reeskont oranında yılın ilk yarısında 5 puan veya daha fazla değişiklik olması halinde yılın ikinci yarısında yeni oran uygulanacak.
Hukuk yargılamalarında da duruşmaların daha hızlı sonuçlandırılması amaçlanıyor. Buna göre, duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı geçmemesi esas olacak. Ancak bilirkişi incelemesi veya başka bir mahkeme aracılığıyla işlem yapılması gibi zorunlu durumlarda hâkim gerekçesini açıklayarak daha uzun süre belirleyebilecek.
Kanunun elektronik satış ve uzaktan duruşmaya ilişkin bazı hükümleri üç ay sonra yürürlüğe girecek. Düzenlemenin diğer büyük bölümü ise Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren uygulanmaya başlandı.
İstersen bu metni daha kısa, ajans haberi formatında da düzenleyebilirim.
