Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı (ITP) konusunda hem devam eden tahkim süreci hem de yeni enerji iş birliği anlaşmasına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bayraktar, mevcut anlaşmanın yenilenmeyeceğini belirterek, Irak’a geçiş sürecinde BOTAŞ üzerinden bir yıllık petrol taşıma anlaşması önerdiklerini açıkladı.
Washington’daki tahkim süreci sürüyor
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Kabine Toplantısı öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bayraktar, 2014-2018 dönemini kapsayan Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı tahkim kararına ilişkin hukuki sürecin Washington’da devam ettiğini söyledi.
Paris’teki ilk tahkim kararına itiraz ettiklerini hatırlatan Bayraktar, Washington’da görülen tenfiz davasında karşılıklı alacaklar ve faiz hesaplamalarının sürdüğünü belirtti.
“Bizim alacaklarımız çok eskiye dayanıyor. Faiz hesaplamalarının ardından hangi tarafın alacaklı olduğu netleşecek. 2018 sonrası döneme ilişkin tahkim davası ise halen devam ediyor.” dedi.
“Eski anlaşma işlemiyor”
Bayraktar, 2010 yılında imzalanan mevcut Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın iki ülke arasında sürekli hukuki ihtilaflara neden olduğunu belirterek, bu nedenle anlaşmanın uzatılmayacağını yineledi.
“Bir yıl önce bu anlaşmayı yenilemeyeceğimizi açıklamıştık. Sürekli anlaşmazlık üreten bir sözleşmeyle devam etmek istemiyoruz. Yeni, daha kapsamlı ve daha sağlıklı bir anlaşmaya ihtiyaç var.” ifadelerini kullandı.
Geçiş süreci için BOTAŞ önerisi
Yeni Irak hükümetinin kurulması nedeniyle kapsamlı bir anlaşmanın kısa sürede tamamlanmasının zor olduğunu ifade eden Bayraktar, bu süreçte petrol akışının kesintiye uğramaması amacıyla geçici bir çözüm önerdiklerini açıkladı.
Buna göre BOTAŞ, Irak petrolünü bir yıl boyunca taşıyacak, bu süre içinde ise taraflar yeni Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı Anlaşması’nı tamamlamaya çalışacak.
Bayraktar, “27 Temmuz’da petrol akışının kesintiye uğramaması için bu geçiş modelini önerdik.” dedi.
Irak günlük 750 bin varil kapasite talep etti
Bakan Bayraktar, Irak’ın geçici anlaşma kapsamında günlük 750 bin varillik taşıma kapasitesi istediğini açıkladı.
Halihazırda hattan günlük yaklaşık 180 ila 200 bin varil petrol taşındığını belirten Bayraktar, Türkiye’nin talep edilen kapasiteyi karşılayabilecek durumda olduğunu söyledi.
Bu gerçekleşirse Kerkük-Ceyhan hattındaki mevcut fiili taşımaya göre taşıma kapasitesi yaklaşık dört katına çıkabilecek.
Hedef Basra’ya uzanan enerji koridoru
Bayraktar, uzun vadede hedefin yalnızca Kerkük-Ceyhan hattını işletmek olmadığını, hattın Irak’ın güneyindeki Basra’ya kadar uzatılmasını planladıklarını söyledi.
Yeni projeyle günlük taşıma kapasitesinin 2,5 milyon varile çıkarılması, Körfez ülkelerinin de bu hattı kullanabilmesi ve aynı güzergâhta doğal gaz boru hattının da inşa edilmesi hedefleniyor.
Bayraktar, Katar başta olmak üzere Körfez’den gelecek doğal gazın da bu enerji koridoru üzerinden Türkiye’ye ve dünya pazarlarına ulaştırılmasının planlandığını ifade etti.
Müzakereler devam ediyor
Enerji Bakanı Bayraktar, tahkim dosyalarının da Irak ile yürütülen görüşmelerin önemli başlıklarından biri olduğunu belirtti. BOTAŞ’ın bir yıl süreyle petrol taşımasına yönelik öneri konusunda teknik ve hukuki müzakerelerin sürdüğünü kaydeden Bayraktar, Türkiye’nin hazırlıklarını tamamladığını ve sürecin karşılıklı uzlaşıyla sonuçlanmasını beklediklerini söyledi.
