ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sürerken, Washington merkezli medya kuruluşlarında yer alan iddialar bölgedeki Kürt aktörlerin yeniden jeopolitik denklemde kritik bir konuma yerleştiğini gösteriyor. Özellikle CIA’nın İran’daki rejim karşıtı unsurlarla temas kurduğu ve Kürt silahlı gruplara destek seçeneğini değerlendirdiği yönündeki haberler, çatışmanın yalnızca devletler arası değil, çok katmanlı bir yapıya evrildiğine işaret ediyor.
Washington–Tel Aviv Hattında “Rejim Değişikliği” Tartışması
CNN ve Axios’un aktardığına göre, ABD’li yetkililer İran’da bir halk ayaklanmasını tetikleyebilecek senaryolar üzerinde çalışıyor. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun uzun süredir İran’da “rejim değişikliği” fikrini savunduğu ve bu çerçevede Kürt grupların potansiyel rolünü Beyaz Saray temaslarında gündeme taşıdığı belirtiliyor.
The Wall Street Journal’ın haberine göre ise ABD Başkanı Donald Trump, İranlı Kürt liderlerle görüşerek silahlı Kürt milislerine destek vermeye açık olduğunu ifade etti. Bu iddia, ABD’nin İran içinde etnik ve bölgesel fay hatlarını stratejik bir kaldıraç olarak değerlendirebileceği yorumlarına yol açtı.
İranlı Kürt Örgütlerin İttifakı
İran Kürdistanı merkezli beş silahlı örgütün “rejim değişikliği” hedefiyle ittifak kurması dikkat çekici bir gelişme oldu. Bu yapı içinde İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İran), Komala ve PJAK gibi örgütler yer alıyor.
İttifakın açıklamasında, İran’daki mevcut durumun “İran halkının değil, baskıcı rejimin sonucu olduğu” vurgulanırken, Kürdistan halkına gelişmeleri örgütlü ve koordineli biçimde takip etme çağrısı yapıldı. Bu söylem, Kürt hareketinin kendisini dış müdahalenin aracı değil, İran iç siyasetinin öznesi olarak konumlandırma çabasını yansıtıyor.
Karşı Hamle: Devrim Muhafızları ve Yeni Yapılar
İran tarafında ise sert bir askeri yanıt geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) sınırları içindeki hedeflere 30 İHA ile operasyon düzenlediğini açıkladı. Mesaj netti: İran, sınır ötesinden gelebilecek herhangi bir tehdidi doğrudan karşılık verilecek bir güvenlik sorunu olarak görüyor.
Öte yandan “Kürdistan Hizbullahı” adıyla ortaya çıkan yeni bir silahlı yapı, Erbil Uluslararası Havalimanı’na yönelik saldırıyı üstlendiğini duyurdu. Bu gelişme, Kürt siyasi alanının kendi içinde de ciddi bir bölünme ve vekalet savaşı riski taşıdığını ortaya koyuyor.
Enerji Boyutu: Petrol Sevkiyatı Durdu
Çatışmanın ekonomik yansımaları da hızla hissediliyor. Bloomberg’in aktardığına göre, Irak Kürdistanı’ndan Türkiye’ye günlük yaklaşık 200 bin varillik petrol sevkiyatı durduruldu. Bölgedeki enerji altyapısının geçmişte de çatışmalarda hedef alınmış olması, enerji hatlarının yeniden jeopolitik baskı unsuru haline geldiğini gösteriyor.
Bu durum, hem Türkiye’nin enerji güvenliği hem de IKBY’nin ekonomik sürdürülebilirliği açısından önemli sonuçlar doğurabilir.
Olası Senaryolar
- Sınırlı Destek – Kontrollü Baskı: ABD’nin Kürt gruplara dolaylı lojistik ve istihbarat desteği vererek İran güvenlik güçlerini batıda meşgul etmesi.
- Bölgesel Yayılma: İran’ın IKBY’ye yönelik operasyonlarını artırması ve çatışmanın Irak topraklarına daha fazla sirayet etmesi.
- Tam Ölçekli Vekalet Savaşı: Kürt grupların aktif kara unsuru olarak devreye girmesi ve İran’ın buna doğrudan askeri karşılık vermesi.
- İç Ayaklanma + Dış Baskı Kombinasyonu: Büyük şehirlerde sivil protestoların eş zamanlı olarak tetiklenmesi.
Mevcut tablo, İran’ın kuzeybatısındaki Kürt bölgelerinin yalnızca etnik bir mesele değil, büyük güç rekabetinin stratejik sahnesi haline geldiğini gösteriyor. Washington ve Tel Aviv’in “rejim değişikliği” perspektifi ile Tahran’ın “milli güvenlik” doktrini arasındaki gerilim, Kürt coğrafyasını yeniden bölgesel satranç tahtasının merkezine yerleştirmiş durumda.
