Şam ve SDG arasında ateşkes: 14 maddelik anlaşma neleri içeriyor?
Şam yönetimi ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında Halep’te başlayan ve sonrasında Fırat’ın batısında devam eden çatışmalar imzalanan ateşkesle sonlandı.
Şam hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında orduya tam entegrasyonu ve kapsamlı ateşkes konusunda 14 maddelik anlaşma imzalandı. Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el Şara, “Suriye’nin kuzeydoğusunda ateşkes ilan edildi. Mazlum Abdi ile planlanmış bir toplantımız vardı ancak hava koşulları nedeniyle yarına ertelendi. SDG ile ilgili tüm sorunlar giderilecektir. Devlet kurumları doğu ve kuzeydoğudaki üç vilayete girecek” açıklaması yaptı.
Suriye’nin resmi haber ajansı SANA’ya göre, Suriye Savunma Bakanlığı da SDG ile varılan anlaşmanın ardından ateşkes ilan ederek operasyonları sonlandırdığını duyurdu. Anlaşmaya göre, Suriye hükümeti, bölgedeki tüm sınır geçiş noktalarının, petrol ve doğal gaz sahalarının kontrolünü ele alacak, tüm SDG askeri ve güvenlik personelinin Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yapısına entegrasyonu sağlanacak.
SDG komutanı Mazlum Abdi de 19 Ocak Pazartesi günü anlaşmayı kesinleştirmek için Şam’a gideceğini doğruladı.
Abdi kuvvetlerini Deyr ez-Zor ve Rakka’dan, Haseke’ye çektiklerini söyledi.
Anlaşmayla Deyr ez-Zor ve Rakka’nın kontrolü tamamen Şam’a geçiyor. Haseke içinse, “tüm sivil kurumların Suriye devletine bağlı kurum ve idari yapılarla entegrasyonu sağlanacaktır” deniliyor.
Anlaşmanın beşinci maddesinde “Kürt bölgelerinin özel yapısının korunacağı” ifadesi yer alıyor. Mazlum Abdi de anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, “kazanımlarının” korunacağını savundu.
Bu anlaşma öncesi Şara, ABD’nin Suriye özel temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ile görüştü.
Barack anlaşmayı “birleşik bir Suriye”ye doğru atılmış bir adım diyerek övdü.
Ronahi isimli televizyon kanalına konuşan Abdi, varılan anlaşmanın “daha geniş çaplı bir savaşı önlemek” yapıldığını savundu.
Mazlum Abdi çatışmaların SDF’ye “dayatıldığını” da söyledi.
Suriye ordusu pazar günü ülkenin en büyük petrol sahasının kontrolünü ele geçirdi.
Taraflar arasındaki anlaşmaya göre, Suriye yönetimi, yaklaşık 10 yıldır Kürt hakimiyetinde olan bölgelerdeki sivil kurumları, sınır geçiş noktalarını ve petrol-doğalgaz sahalarını devralacak.
14 maddelik anlaşmanın öne çıkanları neler?
Suriye Haber Ajansı (SANA) anlaşmanın maddelerini, “Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması Maddeleri” haberiyle duyurdu.
Buna göre, SDG’nin silahlı unsurlarının 10 Mart anlaşmasında öngörüldüğü üzere büyük ölçüde merkezi orduya entegre olması öngörülüyor.
En dikkat çekici maddelerden biri, SDG’nin “tüm yabancı PKK liderlerini ve unsurlarını Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarmayı taahhüt etmektedir” ifadesiyle anlaşmada yer alıyor.
Anlaşmayla ayrıca Suriye yönetimi, ABD öncülüğündeki IŞİD karşıtı koalisyona da katılımını resmileştiriyor.
Şam yönetimi halen on binlerce yabancı IŞİD savaşçısı ve ailelerinin tutulduğu hapishaneler ve gözaltı kamplarının sorumluluğunu da üstlenecek.
Şara yönetimi ayrıca Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarını tanıma sözünü yineledi.
Bu kapsamda Kürtçeye resmi dil statüsü verilecek ve Kürt yeni yılı Nevruz ulusal bayram ilan edilecek.
Bu, Suriye’nin 1946’da Fransa’dan bağımsızlığını kazanmasından bu yana Kürtlere ait hakların ilk kez resmen tanınması anlamına geliyor.
Sekizinci madde, Kobani’de Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı “yerel bir polis gücü” kurulacağına işaret ediyor.
Haseke valiliğinin de Kürt kökenli bir kişide olacağı anlaşılıyor. İlgili maddede, “…bu adım, siyasi katılım ve yerel temsiliyetin güvence altına alınması amacı taşımaktadır” deniliyor.
Suriye lideri Şara, görüşülmeyen veya üzerinde anlaşmaya varılmayan birkaç nokta olduğunu belirterek “SDG ile ilgili tüm çözülmemiş sorunların giderileceğini” vurguladı.
Şara, “Arap kabilelerimize itidalli olmalarını ve anlaşmanın şartlarının uygulanmasına izin vermelerini tavsiye ediyoruz” diye ekledi.
Barrack: ‘Önemli bir dönüm noktası’
ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Barrack, Suriye hükümetini ve SDG’yi “bugünkü ateşkes anlaşmasına varmak için gösterdikleri yapıcı çabalarından dolayı” tebrik etti.
Bu anlaşmanın “birleşik bir Suriye için yeniden diyalog ve işbirliği yolunu açtığını” söyledi.
X üzerinden açıklama yapan Barrack “Bu anlaşma ve ateşkes, eski düşmanların bölünme yerine ortaklığı benimsedikleri önemli bir dönüm noktasıdır” dedi.
Barrack, SDG’nin Suriye yönetimi ile “sorunsuz bir şekilde entegre olmasını sabırsızlıkla beklediklerini” ifade etti.
Entegrasyon anlaşmasının ayrıntılarını kesinleştirmek için zorlu bir çalışmanın başladığını belirtti.
Erdoğan – Şara ile görüştü
Cumhurbaşkanlığı’na bağlı İletişim Başkanlığı, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Ahmed Şara’nın bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini duyurdu.
Bu görüşmede Erdoğan’ın, “Suriye topraklarının terörden tamamen arındırılmasının hem Suriye hem bölgenin tamamı için gerekli olduğunu” ifade ettiği açıklandı.
Erdoğan’ın Şara’ya, “Türkiye’nin Suriye’ye terörle mücadele başta olmak üzere birçok alanda desteğinin artarak süreceğini” belirttiği de kaydedildi.
Şam yönetimi ile SDG arasında 10 Mart 2025’te imzalanan mutabakat çerçevesinde, Kürtlerin kontrolündeki bölge ve güçlerin 2025’in sonuna kadar merkezi yönetime entegre edilmesi üzerinde uzlaşılmıştı.
Ancak mutabakatın uygulanmasında sorunlar yaşandı.
SDG’nin Halep’ten çekilmesi ardından Suriye ordusu kentin doğusuna doğru ilerleyişini sürdürdü.
Şam yönetimine bağlı güçler, 18 Ocak’ta Fırat’ın doğusunda SDG’nin kontrolünde olan bölgede ülkenin en büyük petrol sahasını ele geçirdi.
